Çapraz uyak , bir dörtlükte birinci ve üçüncü dizelerin, ikinci ve dördüncü dizelerin kendi aralarında uyaklı olması durumudur
Çapraz uyak bulmak için şu adımları izlemek gerekir:
Örneğin, aşağıdaki dörtlükte çapraz uyak vardır:
Dur yolcu, bilmeden bastığınBu toprak, bir devrin battığı yerdirEğil de kulak ver, bu sessiz yığınSana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul
Düz ve çapraz uyak, çeşitli şiirlerde kullanılabilir. Düz uyak, genellikle beyitlerin kendi arasında kafiyeli olduğu şiirlerde kullanılır. Çapraz uyak, dörtlüğün birinci ve üçüncü dizeleri ile ikinci ve dördüncü dizelerinin kendi aralarında kafiyelenmesiyle oluşur. Örnekler: Düz uyak: "Bursa’da bir eski cami avlusu, / Küçük şadırvanda sakırdayan su; / Orhan zamanından kalma bir duvar… / Onunla bir yaşta ihtiyar çınar" (Ahmet Hamdi Tanpınar). Çapraz uyak: "Hayran olarak bakarsınız da, / Hülyanızı fetheder bu hali. / Beş yüz sene sonra karşınızda, / İstanbul Fethi’nin hayali".
Hayır, tunç uyak ve cinaslı uyak aynı değildir. Tunç uyak, bir kelimenin tamamen diğer kelimenin içinde yer aldığı uyak türüdür. Cinaslı uyak, aynı yazılışa sahip ancak anlamları farklı olan kelimelerle yapılan uyak türüdür. Dolayısıyla, tunç uyak ve cinaslı uyak farklı uyak türleridir.
Tam ve zengin uyak arasındaki temel fark, ses benzerliğinin sayısında yatmaktadır: Tam uyak, iki ses benzerliğine dayanır. Zengin uyak, üç veya daha fazla ses benzerliği ile oluşur. Özetle: - Tam uyak: İki ses benzerliği. - Zengin uyak: Üç veya daha fazla ses benzerliği.
Uyak düzeni bulmak için aşağıdaki adımlar izlenir: 1. Şiirin mısraları arasındaki ses uyumu tespit edilir. 2. Aynı anlam ve görevdeki ek ve kelimeler ayrılır, bunlar rediftir. 3. Geri kalan, aynı anlam ve görevde olmayan sesler kafiye olarak alınır. Başlıca uyak düzenleri şunlardır: - Düz uyak: "aaaa", "aaba", "aaab", "aabb" şeklinde. - Çapraz uyak: "abab". - Sarma uyak: "abba".
Koşmalarda uyak düzeni genellikle şu şekillerde olur: abab / cccb / dddb; abcb / dddb / eeeb; aaab / cccb / dddb. İlk dörtlük, farklı şekillerde uyaklanabilir: xaxa; aaax. Koşmalarda en çok yarım uyak tercih edilir. Koşmalar, ezginin niteliğine göre "Acemi koşması, Ankara koşması, topal koşma, kesik kerem" gibi türlere ayrılır.
AAAB uyak şeması, düz uyak türüne örnektir. Düz uyak, şiirlerde birinci ve ikinci dizelerin, üçüncü ve dördüncü dizelerin uyum içinde olması ya da dört dizenin de aynı anda aynı uyaklı olmasına verilen addır. AAAB şeklinde uyaklanan bazı şiir örnekleri şunlardır: "Bülbül boşa bağlanmamış gülüne / Kar koy köz olur aşk külüne / Şaşırdım kara bahtımın tahammülüne / Taşa çalsam ezilmez Mihriban". "Sökün etti ak kuğular yurdundan / Yatamıyor koç yiğitler derdinden / Sabah namazı Belen ardından / Altı saydım güzel indi pınara". "Ak gelin oturmuş taş üstüne / Zülfünü taramış kaşın üstüne / Selam geldi başımın üstüne / Kız alırım seni komam ellere". "Ağalar yanarım yerlerim diken / Babamın öcüdür bel büken / Kurulmadan düğün günümüz varken / Gözü oyanlar görsün sellerimizi".
Düz uyak ve çapraz uyak, şiirdeki uyak düzenlerinden ikisidir. Düz uyak. Çapraz uyak. Düz uyak ve çapraz uyağa örnek şiirler şu şekildedir: Düz uyak örneği. >Gül büyütenlere mahsus hevesle — a Renk renk dertlerimi gözümde besle — a Yalnız, annem gibi o ılık sesle — a İçimde dövünüp ağlama — b. Çapraz uyak örneği. >Hani, o bırakıp giderken seni — a Bu öksüz tavrını takmayacaktın? — b Alnına koyarken veda buseni, — a Yüzüme bu türlü bakmayacaktın? — b.
Blog
Yeni Alanya Gazetesi kimin?
Yazılı anlatım türleri nelerdir?
Yükselen burç nasıl hesaplanır?
Yerleşke ile kampüs arasındaki fark nedir?
Yiğit ne anlama gelir?
Yarım kafiye ve tam kafiye nedir?
Yağdanlık ne anlama gelir?
Yazgı ne anlama gelir?
Yaş ve yaş arası nasıl yazılır?
Yurtiçi kargo hangi caddede?
Yüzüstü ve yüzükoyun aynı şey mi?
Yivsiz av tüfeği ile kaç mermi atılır?
Yunanlar neden Yunan alfabesi kullanıyor?
YDS'de 90 üstü almak zor mu?
Çekçe çeviri nasıl yapılır?
Yükseköğrenim mi yüksek öğretim mi?
Yeşil Forum nerede?
Yusuf'u kuyudan çıkaran kişi kimdir?
Çaresiz çengel bulmaca ne demek?
YDS ile hangi sınavlar denk?
Yadsı ne demek TDK?
Yavuz Selim mahallesi Sultanbeyli'nin en büyük mahallesi mi?
Çağla isminin kökeni nedir?
Yüz yüze eğitim nasıl yazılır?
Yürürlükte olan bulmaca ne demek?
Yazı hokkası ne demek bulmaca?
Yaklaşma durum eki nedir?
Yaşlı rahibeler neden siyah giyer?
Yurt kelimesi kökeni nedir?
Çay ve dere eş seslisi mi?
Zıvana ve zıvanadan çıkma aynı şey mi?
Yanlış ne zaman kullanılır?
Çekimli fiili bulmak için hangi sorular sorulur?
Yıldırım İnşaat ne iş yapar?
Yulaf en iyi hangi ayda ekilir?
Zarf ve zarf fiil nasıl ayırt edilir örnek?
Çapraz uyak nasıl bulunur?
Yalı kazığı ne işe yarar?
Yel ve rüzgar aynı şey mi?
Yarım saat kesir sayı sıfatı mıdır?