Yeşil kimya , kimyasal ürünlerin ve süreçlerin, çevreye olan olumsuz etkilerini en aza indirecek şekilde tasarlanmasını hedefleyen sürdürülebilir bir yaklaşımdır
Bu disiplinin temelinde, önleyici bir bakış açısı yer alır: “Kirliliği oluştuktan sonra temizlemek” yerine, en başından kirliliği önlemek esastır
Kimya, maddenin yapısını, özelliklerini, birleşimlerini, etkileşimlerini ve tepkimelerini araştıran bilim dalıdır. Kimya bilimi, daha kapsamlı bir ifadeyle şu konularla ilgilenir: maddelerin özellikleri ve sınıflandırılması; atomlar ve atom teorisi; kimyasal bileşikler ve kimyasal tepkimeler; maddenin hâlleri; moleküller arası ve moleküler kuvvetler; kimyasal bağlar; tepkime kinetiği. Kimyanın ana alt bilim dalları ise analitik kimya, anorganik kimya, biyokimya, fizikokimya ve organik kimyadır.
Yeşil dönüşümün amacı, çevre bilinci ve sürdürülebilirlik anlayışı ile ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir gelecek inşa etmektir. Yeşil dönüşümün temel amaçları şunlardır: Doğal kaynakların korunması. Karbon emisyonlarının ve kirliliğin azaltılması. Enerji verimliliği. Çevre dostu teknolojilerin geliştirilmesi. Atık yönetiminin iyileştirilmesi. Çevresel kirliliğin azaltılması. Ekonomik büyüme ve sosyal kalkınmanın desteklenmesi. Yeşil dönüşüm, sadece çevreyi korumakla kalmaz, aynı zamanda firmaların rekabet gücünü de artırır.
Yeşil kimya ve yeşil mühendislik arasındaki temel fark, kapsam ve uygulama alanlarıdır: Yeşil Kimya: Tanım: Tehlikeli maddelerin kullanımını ve üretimini en aza indirecek veya ortadan kaldıracak ürün ve süreçlerin tasarımına odaklanan bir kimya ve kimya mühendisliği alanıdır. Amaç: Çevreye, doğaya ve bütün canlılara verilen zararı en aza indirmektir. Uygulama Alanları: Enerji, kimya, ilaç, gıda, atık geri dönüşümü ve arıtma gibi endüstrilerde görülür. Yeşil Mühendislik: Tanım: Ürün ve süreçlerin ekonomik varlığını ve etkinliğini kaybetmeden, kirliliği önleyecek, sürdürülebilirliği destekleyecek, çevre ve insan sağlığına olan riski en düşük seviyeye getirecek şekilde tasarlanması, ticarileştirilmesi ve kullanılması anlamına gelir. Amaç: Çevre ve insan sağlığını korumak için alınan kararların, tasarım ve geliştirme aşamasında uygulanmasını sağlamaktır. Uygulama Alanları: Farklı mühendislik disiplinlerini kapsar, örneğin sürdürülebilir tasarım, yaşam döngüsü değerlendirmesi, kirlilik önleme. Özetle, yeşil kimya daha çok kimyasal süreçlerin tasarımına odaklanırken, yeşil mühendislik daha geniş bir yelpazede ürün ve süreçlerin sürdürülebilirliğini hedefler.
Yeşil kimyanın 12 ilkesi, Paul Anastas ve John Warner tarafından geliştirilmiştir. İşte bu ilkeler: 1. Atık Önleme. 2. Atom Ekonomisi. 3. Daha Az Tehlikeli Kimyasal Sentezler. 4. Daha Güvenli Kimyasalların Tasarlanması. 5. Daha Güvenli Çözücüler ve Yardımcı Maddeler. 6. Enerji Verimliliği için Tasarım. 7. Yenilenebilir Hammaddelerin Kullanımı. 8. Türevleri Azalt. 9. Kataliz. 10. Bozunma için Tasarım. 11. Kirlilik Önleme için Gerçek Zamanlı Analiz. 12. Kaza Önleme için Doğası Gereği Daha Güvenli Kimya.
Yeşil kimya maddeleri arasında şunlar sayılabilir: Dimetil karbonat. Biyorafineriler. İyonik sıvılar. Florlu çözücüler. Süper kritik akışkanlar. Yeşil kimya, tehlikeli maddelerin üretimini veya tüketimini azaltan veya ortadan kaldıran kimyasalların ve süreçlerin geliştirilmesi anlamına gelir. Yeşil kimyanın 1998 yılında Paul Anastas ve John Warner tarafından belirlenen 12 temel ilkesi vardır. Bunlardan bazıları: atıkların azaltılması; güvenli maddeler; enerji verimliliği; yenilenebilir kaynak kullanımı; parçalanabilirlik. Yeşil kimya ile ilgili daha fazla bilgiye aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: evrimagaci.org; kimya.balikesir.edu.tr; kafkasendustriyel.com.tr.
Yeşil çözücüler, toksik olmayan, biyolojik olarak parçalanabilen ve çevresel açıdan sürdürülebilir olan kimyasal maddelerdir. Başlıca yeşil çözücü türleri: 1. Suda Biyolojik Olarak Parçalanabilen Çözücüler (BBS'ler): Suyun varlığında mikroorganizmalar tarafından parçalanabilen çözücülerdir. 2. Doğal Çözücüler: Turunçgil kabukları veya süt gibi doğal kaynaklardan elde edilen çözücülerdir. 3. İyonik Sıvılar: Eritildiğinde iyonlara ayrılan, toksik olmayan ve yeniden kullanılabilir çözücülerdir. 4. Süperkritik Akışkanlar: Sıcaklık ve basınçtaki küçük değişikliklerle sıvı ve gaz halleri arasında dönüşebilen çözücülerdir. Ayrıca, etanol, metanol, etil laktat ve gliserol gibi yenilenebilir kaynaklardan elde edilen çözücüler de yeşil çözücüler arasında yer alır.
Yeşil dönüşüm, çevre bilinci ve sürdürülebilirlik anlayışı ile faaliyetlerini yürüten işletmelerin, üretim modellerinde ve iş yönetimlerinde köklü değişiklikler yaparak daha çevre dostu bir iş modeli benimsemeleridir. Yeşil dönüşümün temel amacı; su kaynaklarının ve doğal kaynakların hızla tükenmekte olduğu günümüz dünyasında, işletmelerin üretim süreçleri ile çevre arasındaki uyumu sağlamaktır. Yeşil dönüşümün diğer amaçları arasında şunlar yer alır: karbon emisyonlarının ve kirliliğin azaltılması; kaynakların verimli kullanılması; çevre dostu teknolojilere yatırım yapılması; atık yönetimi ve çevresel kirliliğin azaltılması. Yeşil dönüşüm, hükûmetlerin ve şirketlerin alacağı önlemlerin yanı sıra toplumsal katılımı da gerektirir.
Eğitim
Yeşil kimya nedir kısaca?
Uçak teknisyeni staj kaç gün?
Yapılandırmacılık ve davranışçı yaklaşım arasındaki fark nedir?
YDT 80 net kaç puan getirir?
Yazı Tura'da hangi taraf daha şanslı?
Türkiye'nin 3 başkenti neresidir?
Tıp sembolü neden asa ve yılan?
Yararlı ve zararlı cemiyetler ne zaman kuruldu?
Varsayımsal düşünme nedir?
Yarı saydam ve saydam olmayan maddelere örnekler nelerdir?
YDS çıkmış sorular Pegem Yayınları iyi mi?
UAB açılımı nedir?
Türkiye'nin ilk kurucusu kimdir?
X Ray'da metal hangi renk görünür?
Uzay vektörel bir büyüklük müdür?
Tıp fakültesinde beyaz önlük ne zaman giyilir?
Uzay araçları nelerdir?
Tımar sistemi ne demek?
Yarım saatte kaç çeyrek saat var?
Yargı yayınları zor mu?
Yeşilay Kulübü 1 dönem sonu ne yapar?
Yargı KPSS soru bankası iyi mi?
Uzaktan bilgisayar eğitimi nasıl alınır?
Yeşilin Kızı Anne kaç yaş için uygundur?
Vektörler 3 boyutta nasıl gösterilir?
YKS net ile sıralama aynı mı?
Y ekseninin pozitif ve negatif olduğu nasıl anlaşılır?
Yansımada neden ters görüntü oluşur?
Türkiye'nin en uzun gölge boyu nerede görülür?
Yeni Çağ ve Yakın Çağ arasındaki fark nedir?
YKS soruları neden yayınlanmıyor?
Tıbbi terminoloji test soruları nelerdir?
Virüs ve bakterilerin ortak özellikleri nelerdir?
YKS'de 450 puan almak için kaç net gerekir?
Ulti Yayınları Matematik Çözümleri Var mı?
VI hangi sayıdır?
Tımarda has ve zeamet nedir?
Yedek astsubay ne iş yapar?
Viskozite arttıkça debi azalır mı?
Watt tipi kıyılar nerede görülür?