Yol, zaman ve sürat arasındaki ilişki, aşağıdaki iki grafik türü ile gösterilebilir:
Bu grafiklerin nasıl çizileceği ve yorumlanacağı şu şekilde özetlenebilir:
Yol-zaman grafiği
Sürat-zaman grafiği
Bu grafikler,. sınıf fen bilimleri müfredatında yer alan "Sabit Süratli Hareket" konusu kapsamında ele alınır
Konum-zaman grafiğinde hız, grafiğin eğimi ile bulunur. Hızın nasıl bulunacağına dair adımlar: 1. Teğet çizme: Konum-zaman grafiğine herhangi bir anda yörüngeye teğet çizilir. 2. Eğim hesaplama: Teğetin eğimi hesaplanır. Ayrıca, konum-zaman grafiğinin düz bir doğru olması durumunda, doğru üzerindeki herhangi iki nokta arasında anlık hız ortalama hıza eşit olacaktır. Daha fazla bilgi ve örnek için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir: evrimagaci.org; acikders.ankara.edu.tr.
Sabit süratli harekette hız-zaman grafiği yatay bir çizgi olarak görünür. Hız-zaman grafiğinde, pozitif ivme sabit pozitif eğime sahip bir çizgi ile, yavaşlama ise sabit negatif eğime sahip bir çizgi ile temsil edilir. Sabit süratli hareket, eşit zaman aralıklarında eşit yollar alan ve hareketi süresince sürati değişmeyen cisimlerin yaptığı harekettir.
Hız-zaman grafiğinde alınan yol, grafiğin altında kalan alana eşittir. Dikdörtgen alanı: Eğer hız zamanla sabit kalıyorsa, alan bir dikdörtgendir ve alan = sürat x zaman formülüyle hesaplanır. Üçgen alanı: Hız zamanla artıyorsa veya azalıyorsa, alan bir üçgen şeklindedir ve alan = (taban x yükseklik) / 2 formülüyle hesaplanır. Yamuk alanı: Hız önce artıyor, sonra sabit kalıyor veya önce sabit kalıp sonra azalıyorsa, alan bir yamuk şeklindedir ve alan = [(alt taban + üst taban) / 2] x yükseklik formülüyle hesaplanır. Birimler uyumlu olmalıdır: Sürat m/s cinsinden, zaman saniye cinsinden olduğunda, alınan yol metre cinsinden olur.
Konum-zaman grafiğinden anlık sürat, grafiğin o andaki eğiminden bulunabilir. Örnek: Morsun t=2 s'deki hızını bulmak için, grafiğin t=2 s'deki eğimi hesaplanır. Eğim, "Δx/Δt" formülü ile bulunur. İki nokta seçilerek, bu noktaların x ve t değerleri belirlenir. Seçilen noktalar ve değerleri: (0 s, 1 m) ve (4 s, 3 m). Eğim hesaplaması: (3 m - 1 m) / (4 s - 2 s) = -1 m/s. Bu durumda, morsun 2 s'deki anlık hızı -1 m/s'dir. Not: Konum grafiğinin eğimi, belirli bir zamandaki hız değerini verir. Düz bir doğru parçasında, eğim sabit olduğu için anlık hız ortalama hıza eşittir.
6. sınıf sürat grafiği, bir cismin hareketi süresince sahip olduğu sürat değerlerini gösteren grafiklerdir. İki ana sürat grafiği türü vardır: 1. Yol-Zaman Grafiği: Cismin hareketi boyunca aldığı yol ve zaman değerleri kullanılarak çizilir. 2. Sürat-Zaman Grafiği: Cismin hareketi süresince eşit sürelerde eşit yollar alması durumunda, süratinin sabit olduğunu gösterir. Sürat grafikleri, hareket hakkında bilgi verir ve hareketi yorumlamayı kolaylaştırır.
Hız-zaman grafiğinin yön değiştirmesi, cismin hızının pozitiften negatife veya tam tersine değiştiğini, yani ivme kazandığını gösterir. Yön değiştirme noktaları, grafikteki eğriliğin veya eğim değişiminin olduğu, örneğin tepe ve çukur noktaların bulunduğu yerlerdir. X ekseninin üstünde kalan alan, cismin pozitif yönde, altında kalan alan ise negatif yönde hareket ettiğini gösterir. Grafiğin x eksenini kestiği noktalar, yön değiştirme zamanları olarak kabul edilir. Örneğin, t=3 s ile t=9 s arasındaki negatif eğim, cismin negatif yönde hareket ettiğini; t=3 s'deki eğim sıfırlığı ise cismin o anda durduğunu ifade eder.
Hız-zaman grafiğinde hareket yönü şu şekilde bulunabilir: Eğimin işareti: Hız-zaman grafiğinde eğimin işareti, hareketin yönünü belirtir. Doğrunun altında kalan alan: Hız-zaman grafiğinin altında kalan alan, yer değiştirmeyi verir. Ayrıca, hızın işaret değiştirdiği yerde araç yön değiştiriyordur.
Eğitim
Yoğuşma için kaç derece fark olmalı?
Yanda verilen karenin çevre uzunluğu 40 cm'dir Buna göre x kaçtır?
Yemek borusu ile nefes borusunun birleştiği yere ne denir?
Yaş problemlerinde kaç yıl önce ve kaç yıl sonra nasıl bulunur?
Ybs bölümü yök atlas nedir?
Yazı işleri müdürü olmak için kaç yıl çalışmak gerekir?
Yağmur ve şimşek aynı anda neden olur?
Türkiye'nin en büyük fosili nerede bulundu?
Türkiye'nin en genç Milli Eğitim Bakanı kimdir?
Yeşil renk hangi renk olarak görülür?
Yeni medya ve gazetecilik iletişime giriş nedir?
Yandal yapmak için ortalama önemli mi?
Vatman olmak için hangi bölüm okunmalı?
Yem bezelyesi kaç ayda yetişir?
Urfa askeri eğitim merkezi nerede?
Yer çekim ivmesi ve kütle çekim ivmesi aynı mı?
Yaylarda seri bağlama nasıl yapılır?
Uzay ve kuyruklu yıldız ile ilgili hikaye?
Uzay kirliliği meteorları etkiler mi?
Yavuz Sultan Selim Ridaniye'yi neden kazandı?
W/Z bozonları nasıl üretilir?
Yer kabuğu üzerinde yaşayan canlılara neden yeryüzü canlıları denir?..
Usta öğretici belgesi halk eğitim mi MEB mi?
YKS temel yeterlilik testi kaç soru?
Tıbbi sekreterlik en yüksek atama hangi yıl?
Volkan bacası nedir coğrafya?
Yeşil canavarın adı ne?
Yedi iklim soru bankası iyi mi?
Vize final ortalaması 50 olursa ne olur?
Videoda yaparak gösterme tekniği nedir?
Xrf ve eds farkı nedir?
Volkanik bacanın diğer adı nedir?
Yeni harf grupları nelerdir?
Y ekseni etrafında simetrik fonksiyonlar nelerdir?
YKS 1 ay kala ne yapılmalı?
Yağ ve alkol neden suda yüzer?
Uzayda bir gün nasıl geçer?
Yeryüzündeki yıldızlar neden farklı görünür?
Tıpta uzmanlık kurulu ne iş yapar?
Uzaktan kaynakçılık eğitimi ne kadar sürer?