Yasal faiz ve temerrüt faizi arasındaki temel farklar şunlardır:
Uygulanma Amacı :
Hesaplama Yöntemi :
Sınırlamalar :
Özetle , yasal faiz genel faiz yükümlülüklerini, temerrüt faizi ise özel olarak borç ödememe durumunu düzenler.
Alacaklı temerrüdünde faiz, borçlunun temerrüde düştüğü andan itibaren işlemeye başlar. Temerrüt faizinin başlangıç tarihi şu durumlara göre belirlenir: Vade varsa: Vade tarihi temerrüt başlangıcıdır. Vade yoksa: Alacaklı, borçluyu ihtarname ile temerrüde düşürmelidir. Fatura varsa: Ticari işlerde faturanın tebliğinden 30 gün sonra temerrüt başlar. Faiz oranı sözleşmede açıkça belirtilmelidir; aksi belirtilmedikçe Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'ndaki oranlar esas alınır.
Akdi faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenen azami oranlar esas alınarak bankalar tarafından serbestçe belirlenir. Temerrüt faiz oranı ise, 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenir. Bu kanun, adi işler ve ticari işler için farklı düzenlemeler içerir: Adi işlerde: Faiz oranı, Türk Borçlar Kanunu'na tabi olarak yıllık %9 olarak belirlenir. Ticari işlerde: Taraflar arasında aksi kararlaştırılmadıkça, faiz oranı serbestçe belirlenebilir. Faiz oranları, yasal düzenlemelere tabi olarak değişiklik gösterebilir; güncel değerler için ilgili kurumların resmi kaynakları incelenmelidir.
Kanuni faiz ve temerrüt faizi, adi işlerde bileşik faiz (mürekkep faiz) olarak uygulanamaz. Türk Borçlar Kanunu'nun 388/3 maddesi ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 3. maddesi uyarınca, anaparaya işleyen faizin anaparaya eklenerek tekrar faiz yürütülmesi yasaktır. Ancak, ticari işlerde bazı istisnalar vardır: Üç aydan aşağı olmamak üzere cari hesap sözleşmelerinde; Taraflar tacir ise, her iki taraf bakımından ticari iş niteliğini haiz olan ödünç sözleşmelerinde; Kambiyo senetlerinde müracaat hakkının kullanılması sebebiyle ödeme yapan müracaat borçlusunun, kendinden önce gelen kişilere rücu ederken ödediği faizlere tekrar faiz isteyebildiği durumlarda bileşik faiz uygulanabilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre temerrüt faizi, borçlunun ifası mümkün ve muaccel olan bir borcu zamanında ifa etmemesi ve temerrüde düşmesi halinde talep edilebilen bir faiz çeşididir. Temerrüt faizinin bazı özellikleri: Kanunilik: Temerrüt faizi, doğrudan kanuni düzenlemeler ile ortaya çıkar. Koşulları: Borçlunun temerrüde düşmesi ve alacaklının ihtarı gereklidir. Hesaplama: Sözleşmede aksi belirtilmediği sürece, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Miktar: Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, belirlenen yıllık faiz oranının %100 fazlasını aşamaz. Fonksiyonu: Alacaklının muhtemel zararlarını gidermeyi amaçlar.
Kanuni faizden daha yüksek temerrüt faizi hesaplamak için, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenen referans faiz oranına %8 eklemek gerekmektedir. Formül: (Ana Borç Tutarı x Gün Sayısı x (Referans Faiz + %8)) / 36.000. Örneğin, referans faiz oranı %25 ise: (100.000 x 30 x (25 + %8)) / 36.000 = 2.000 TL temerrüt faizi. Temerrüt faizi hesaplanırken, faiz oranının sözleşmede açıkça belirtilmesi ve aksi belirtilmedikçe Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Türk Ticaret Kanunu'ndaki (TTK) oranların esas alınması gerekmektedir.
Evet, sebepsiz zenginleşme davasında temerrüt faizi istenebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117/2. maddesine göre, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olmaması halinde, temerrüt faizi zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren istenebilir. Ancak, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olması durumunda temerrüt faizi için bildirim yapılması gereklidir.
Akdi faiz ve gecikme faizi arasındaki temel farklar şunlardır: Kapsam: Akdi faiz, kredi kartlarının asgari tutar dışında kalan bölümü için uygulanır. Gecikme faizi, asgari ödeme tutarına kadar olan kısım için geçerlidir. Ödeme Durumu: Akdi faiz, asgari tutar ödendiğinde geri kalan borca uygulanır. Gecikme faizi, asgari tutar ödenmediğinde devreye girer. Faiz Oranı: Akdi faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenen azami oran çerçevesinde bankalar tarafından belirlenir. Gecikme faizi, akdi faizden daha yüksek bir oranda uygulanır. Özetle, akdi faiz asgari tutar ödendikten sonra kalan borca uygulanırken, gecikme faizi asgari tutar ödenmediğinde devreye girer ve daha yüksek bir faiz oranı ile hesaplanır.
Ekonomi
Yolluk yönergesi nedir?
XU100 ne demek?
Valörlü işlem ne demek?
Yedigun kutu neden kaldırıldı?
VUK'a göre özel ödeme zamanları nelerdir?
Yevmiyeci işçi ne iş yapar?
Vergi harcamaları neden yapılır?
Veraset intikal vergisi nasıl sorgulanır?
Yapı Kredi Blue Class ne işe yarar?
Yasaklı hisse ne zaman işlem görür?