Yas , ölüm, kayıp veya bir felaket nedeniyle duyulan acı ve bu acıyı belirten davranışlar, matem anlamına gelir
Yas süreci, her birey için farklılık gösterir ve genellikle şu aşamaları içerir:
Yas tepkilerinin 6 ay ile 1 yıl (bazı kaynaklara göre 2 yıla kadar) arasında sürmesi ve bu süre sonunda azalması beklenir
Türkiye'de yas ilan edilen durumlar şunlardır: Önemli kişilerin ölümü, cenazesi veya yıl dönümü. Doğal afetler. Facialar, kazalar. Savaşlar veya terör saldırıları. Milli yas, bir ülkenin halkının büyük bölümü tarafından yas tutma ve anma eylemlerinin gerçekleştirildiği gündür. Milli yas ilan edilen günlerde bayraklar yarıya indirilir, resmi törenler iptal edilir ve bazı eğlence ve kutlamalar yasaklanabilir. Milli yas ilan etme yetkisi, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanına verilmiştir.
Siyah renk, yasın bir sembolü olarak kabul edilir. Siyah kurdelenin kullanıldığı bazı durumlar şunlardır: Yas dönemi. Toplumsal acı verici olaylar. Protesto.
Matem ve yas aynı anlama gelir. Yas, kişinin kayba karşı verdiği öznel tepkidir ve ölüm nedeniyle kayıp yaşayan bireylerde, kayba uyum sağlama tepkilerini ve sıkıntıyı ifade eder. Ayrıca, "yas-ı matem" şeklinde, matemin yası anlamına gelen bir kullanım da vardır.
Yas süreci, kişiden kişiye farklılık gösterir ve kesin bir zaman dilimi belirtmek zordur. Yas sürecinin sona erdiğini gösteren kabullenme evresinde, kişi kaybı kabullenir ve hayata devam etmeye başlar. Eğer yas süreci çok uzun sürerse veya günlük yaşamı olumsuz etkilerse, bir uzmandan destek almak önemlidir.
Yas tutarken hissedilenler duygusal, fiziksel ve zihinsel belirtiler olarak üç ana grupta toplanabilir. Duygusal belirtiler: Derin üzüntü ve hüzün; Öfke ve suçluluk duygusu; Anlam arayışı ve sorgulama; İlgisizlik ve duygusal uyuşukluk. Fiziksel belirtiler: Uyku bozuklukları; İştahsızlık veya aşırı yeme; Yorgunluk ve enerji eksikliği; Baş ağrısı, mide rahatsızlıkları gibi somatik belirtiler. Zihinsel belirtiler: Konsantrasyon güçlüğü; Karar vermede zorluk; Sürekli olarak kaybedilen kişi veya durumu düşünme; Unutkanlık. Yas süreci, kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve bu belirtiler zamanla azalabilir.
Milli yas (ulusal yas), bir ülkenin halkının büyük bölümü tarafından yerine getirilen yas tutma ve anma eylemlerinin gerçekleştirildiği günlerdir. Milli yas ilan edilme sebepleri arasında şunlar yer alır: o ülkeden veya başka bir yerden önemli bir kişinin veya kişilerin ölümü, cenazesi veya bunların yıl dönümü; doğal afet, facia, kaza, savaş veya terör saldırısı. Milli yas ilan edildiğinde genellikle şu uygulamalar yapılır: ülkenin bayrakları yarıya indirilir; resmi törenler iptal edilir; bazı eğlence ve kutlamalar yasaklanabilir; televizyon ve radyo yayınlarında bazı kısıtlama ve ertelemeler yapılabilir; gazete ve dergilerde daha fazla anma makalesi ve haberi yayınlanabilir. Türkiye’de milli yas ilan etme yetkisi, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanına verilmiştir.
Milli yas ilan edildiğinde yapılan bazı uygulamalar şunlardır: Bayrakların yarıya indirilmesi. Eğlence programlarının iptali. Resmi tatil uygulanmaması. Resmi törenlerin iptali. Televizyon ve radyo yayınlarının kısıtlanması. Anma etkinliklerine ağırlık verilmesi. Halkın yas tutması.
Kültür ve Sanat
Yılbaşı ağacı neyi temsil eder?
Yine aylardan Kasım hangi yıl?
Yuan Huan'ın Kulübesi şahıs ve varlık kadrosu nedir?
Varlık dergisi arşivi nasıl okunur?
Zaloğlu Rustem'in babası kim?
Yüzüklerin Efendisi'nde Gollum'un yüzüğe hitap şekli nedir?
Vesta bakire sembolü mü?
Yad eller kime yazıldı?
Yavuz Sultan Selim hangi toprakları Osmanlı'ya kattı?
Yerli malı haftasında Karagöz Hacivat oyunu nasıl oynanır?
Yalova Altınova neden önemli?
Vücut anatomisi nasıl çizilir adım adım?
Wattpad kitap yazmak için yeterli mi?
Vatan Mersiyesinde hangi edebi sanat vardır?
Vikingler neden Türkiye'ye geldi?
Yan flütte hangi parçalar çalınır?
Vatan sevgisi ile ilgili özlü söz nedir?
Yakup Kadri Karaosmanoğlu Kiralık Konak hikayesi nedir?
Wanda Naranın ilk eşi kim?
Yozgat dantelleri neden meşhur?
Vanilya kokulu mektuplar soruları nelerdir?
Zanaatkar sanatçı ne demek?
Veliahtın diğer adı nedir?
Yalı Çapkını acı gerçek hangi şarkı?
Yuşa tepesi neden önemli?
Yeni başlayanlar için hangi tuval?
Vektörel çizim örnekleri nelerdir?
Yüksek Yüksek Tepelere türküsünün hikayesi kime ait?
Yusuf'un Züleyha ile aşkı nasıl başladı?
Van İpek Yolu neyi meşhur?
Yansıma örnekli motif nedir?
Wise man's grandchild ne anlatıyor?
Yaram Sızlar Ağrır Başım hikayesi nedir?
Yıldız Tezcan kiminle evli?
Yare gidin turnalar solfej nasıl çalınır?
Vezir ve sadrazam aynı mı?
Yıldırım Gürses nasıl ünlü oldu?
Viranşehir Kalesi'nde ne var?
Yaş pasta temaları nelerdir?
Yedikıtada hangi konular var?