Travma , kişinin başa çıkma mekanizmalarını zorlayan veya aşan olumsuz bir olay veya deneyimdir. Bu olay veya deneyim, fiziksel, duygusal veya psikolojik olabilir ve kişide yoğun korku, çaresizlik, şok veya dehşet gibi duygulara neden olur
Travma belirtileri kişiden kişiye ve travmatik olaya göre farklı olabilse de travma geçiren kişilerin çoğunda görülen bazı ortak semptomlar vardır:
Travma belirtileri yaşanıyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurulması önerilir.
Kafa travmalarında en tehlikeli durumlar şunlardır: Beyin içi kanama: Kafa travması sonrası beyin kanaması meydana gelebilir ve bu durum beyin ödemi, artan kafa içi basınç ve beyin dokusunun sıkışmasına yol açabilir. Bilinç kaybı veya koma: Uzun süreli bilinç kaybı veya koma, hayati tehlike oluşturabilir. Nörolojik bozukluklar: Ciddi travmalar, kalıcı baş ağrısı, konuşma bozuklukları, hafıza kaybı, denge ve koordinasyon kaybı gibi nörolojik bozukluklara neden olabilir. Omurilik veya boyun yaralanması: Kafa travması, omurilik veya boyunda ciddi yaralanmalarla ilişkilendirilebilir. Kafa travması belirtileri fark edildiğinde, derhal acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Kafa travması belirtileri, yaralanmanın şiddetine ve beyindeki hasarın yerine göre değişebilir. Hemen ortaya çıkabilir. Birkaç saat sonra ortaya çıkabilir. Birkaç gün sonra ortaya çıkabilir. Kafa travması şüphesi uyandırabilecek durumlar şu şekilde sıralanabilir: bilinç bulanıklığı; bilinç kaybı; iki veya daha fazla kez kusma; vücudun çeşitli eklemlerinde güç azalması veya tamamen işlev yitimi; şiddetli baş ağrısı; baş dönmesi; kişide denge kaybı; görmede problemler; kişilikte ve çevresel uyaranlara verilen tepkilerde değişkenlik. Kafa travması belirtileri görüldüğünde vakit kaybetmeden bir acil servise başvurulması gerekir.
Stres çeşitleri üç ana kategoriye ayrılır: 1. Akut stres: Tek bir olayın ardından gelişir. 2. Episodik akut stres: Gün içinde sık sık tekrarlayan akut stres durumudur. 3. Kronik stres: Uzun süreli veya tekrarlayan travmatik olaylara maruz kalma sonucu oluşur. Travma çeşitleri ise şu şekilde sınıflandırılır: Fiziksel travma: Kaza, yaralanma veya doğal afetler gibi durumlarla ilgilidir. Psikolojik travma: Ciddi bir duygusal etki yaratan olaylardan kaynaklanır. Psikolojik travmalar ayrıca şu türlere ayrılır: Akut travma. Kronik travma. Kompleks travma. İkincil travma. Gelişimsel travma. Toplumsal travma. Tıbbi travma.
Künt travma, bir fiziksel darbe, yaralanma veya fiziksel saldırı nedeniyle oluşan yaralanmadır. Künt travmanın bazı özellikleri: Ciltte belirgin bir hasar olmadan iç organlarda ciddi yaralanmalara neden olabilir. Yüksek hız etkisi veya yüksekten düşme gibi durumlardan kaynaklanabilir. Ezilmeler, sıyrıklar, yırtılmalar, iç kanamalar, kemik kırıkları gibi durumlara yol açabilir. Künt travma, kuvvet travması olarak da bilinir. Teşhis ve tedavi için tıbbi değerlendirme gereklidir.
Psikolojik travmanın süresi, bir yıldan ömür boyu kadar değişebilir. Bir yıl veya daha az süre: Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtileri, bazı kişilerde 3 aydan kısa sürerse "akut TSSB", 3 aydan uzun sürerse "kronik TSSB" olarak adlandırılır. Ömür boyu: Ağır psikolojik travmalar, özellikle bipolar bozukluk gibi durumlar, ömür boyu sürebilir. Psikolojik travmanın süresi, travmanın şiddetine, bireysel faktörlere ve alınan psikososyal desteğe bağlı olarak değişebilir.
Akut travma ve kronik travma, travmanın tekrarlanma sıklığına göre sınıflandırılan türleridir. Akut travma, tek bir olay sonucu ortaya çıkar. Kronik travma, uzun süreli veya tekrarlayan travmatik olaylar sonucunda meydana gelir. Travma türleri, travmanın nedenine ve şiddetine göre de sınıflandırılabilir. Nedenine göre: Fiziksel travma (kaza, yaralanma, doğal afet) ve psikolojik travma (şiddet, istismar, sevilen birinin kaybı). Şiddetine göre: Basit travma (tek olay) ve kompleks travma (çocuklukta başlayan ve uzun süre devam eden çoklu travmatik deneyimler). Travmanın etkileri, kişinin yaşına, cinsiyetine, kişilik özelliklerine, sosyal destek sistemine ve travmanın şiddetine bağlı olarak değişebilir.
Psikolojik travmalar şu şekilde sınıflandırılabilir: Akut travma: Tek bir olayın ardından gelişir. Kronik travma: Uzun süreli veya tekrarlayan travmatik olaylara maruz kalma sonucu oluşur. Kompleks travma: Genellikle çocukluk döneminde başlayan ve uzun süre devam eden çoklu travmatik deneyimlerin sonucudur. İkincil travma: Başkalarının travmatik yaşantılarına tanıklık eden kişilerde ortaya çıkar. Gelişimsel travma: Çocuğun gelişimsel dönemlerinde ihtiyaç duyduğu güvenli bağlanma ortamının eksikliğiyle oluşur. Toplumsal travma: Savaş, göç, soykırım, toplumsal şiddet gibi kitlesel olayların toplum üzerindeki etkileriyle oluşur. Tıbbi travma: Ciddi sağlık sorunları, ameliyatlar veya uzun süreli tedavi süreçlerinin kişide bıraktığı psikolojik etkilerle ilişkilidir.
Sağlık
Uyuz iyileşirken kaşıntı artar mı?
Tüp tıkanıklığı için hangi test yapılır?
Uyuzu yok etmek için hangi sabun kullanılır?
Vi̇dema göz damlası ne için kullanılır?
Varikosel ve damar genişlemesi aynı şey mi?
Tropikamid göz damlası kaç saat etkili?
Tüp bağlatma ameliyatı nasıl yapılır?
Türk kahvesinin en faydalı hali hangisi?
Tırtıklı ve noktalı prezervatif farkı nedir?
Uyku apnesi çene aparatı işe yarıyor mu?
Valsalva ile reflü akım nedir?
TSK'da işitme kaybı kaç olmalı?
Vanilya neye iyi gelir?
Umka ne işe yarar?
Valsalva manevrası sinüsü açar mı?
Tromboz tehlikeli midir?
Türkiye'de doktor muayenesi nasıl yapılır?
Tricyclic antidepressants nedir?
Tuz sivilceyi tetikler mi?
Trokanter ağrısı için hangi egzersizler yapılır?
Tıkalı damarlar açılınca ne olur?
Türkiye'de kaç tane şifalı su var?
USG'de hangi bölümler var?
Vazokonstriktör nedir tıpta?
Trokanter majör ağrısı neden olur?
Viscotear göz jeli ne için kullanılır?
Vakumlu protezler sağlıklı mı?
Valsartan ve indapamid ne işe yarar?
Vectavır krem kortizonlu mu?
Ventriküler ne demek?
Torasik vibrasyon nasıl değerlendirilir?
Uzm. Dr. Alper Şanlıtürk hangi hastanede?
Ven ve venül arasındaki fark nasıl anlaşılır?
Velavit Kids D vitamini ne işe yarar?
Trokanter bursit ne kadar sürede iyileşir?
Tüberkülozu en çok kimlerde görülür?
Ton balığı ve somonda civa var mı?
Valsartan ve diovan aynı mı?
Travma nedir ve belirtileri nelerdir?
Velavit Viva BrnX ne işe yarar?