Yargı bildiren cümle , bir eylemin yapıldığını veya bir durumun var olduğunu kesin olarak ifade eden cümledir
Bu tür cümlelere örnek olarak şunlar gösterilebilir:
Ana yargı ve yan yargı arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Ana yargı, bir metinde veya cümlede temel düşünceyi ifade eder. Yan yargı ise, ana yargıyı destekleyen, açıklayan veya geliştiren ek bilgi veya açıklamadır. Örnekler: Ana yargı: Ahmet mühendislik bölümünden mezun oldu. Yan yargı: Üstelik mezun olurken sınıf birincisiydi. Bu cümlede, "Ahmet mühendislik bölümünden mezun oldu" ana yargı, "Üstelik mezun olurken sınıf birincisiydi" ise yan yargıdır. Yan yargı türleri: Durum yargısı: Bir kişinin veya olayın durumunu belirtir. Neden-sonuç yargısı: Bir durumun veya olayın nedenlerini ve sonuçlarını açıklar. Açıklayıcı yargı: Ana yargıyı daha anlaşılır hale getirmek için ek bilgiler sunar.
Cümleler, çeşitli özelliklerine göre farklı türlere ayrılır: Yükleminin türüne göre: Fiil (eylem) cümlesi: Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir. İsim (ad) cümlesi: Yüklemi isim ya da isim soylu bir sözcük olan cümlelerdir. Anlamına göre: Olumlu cümle: Yüklemin bildirdiği işin, oluşun gerçekleştiğini veya gerçekleşeceğini ifade eder. Olumsuz cümle: Yüklemin bildirdiği işin, oluşun gerçekleşmediğini veya gerçekleşmeyeceğini anlatır. Soru cümlesi: Karşılığında bir cevap beklenen cümlelerdir. Ünlem cümlesi: Bir duyguyu, bir coşkuyu, bir heyecanı dile getiren cümlelerdir. Öğe dizilişine göre: Kurallı (düz) cümle: Yüklemi sonda olan cümlelerdir. Devrik (kuralsız) cümle: Yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir. Eksiltili cümle: Yüklemi bulunmayan cümlelerdir. Yapısına göre: Basit cümle: Tek yüklemi bulunan, yan cümlesi olmayan cümlelerdir. Birleşik cümle: Temel bir cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelen cümlelerdir. Sıralı cümle: Birden fazla yüklemi bulunan cümlelerdir. Bağlı cümle: Aralarındaki ilgiden dolayı birbirine bir bağlaçla bağlanan cümlelerdir.
Cümlede yargı bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlenin konusu belirlenir. 2. Ana fikir (ana düşünce) tespit edilir. 3. Cümleden çıkarılabilecek yargı değerlendirilir. 4. Cümleden çıkarılamayacak yargı belirlenir. Ayrıca, bir sözün yargı bildirmesi, şahıs ve kip bildirecek biçimde çekimlenmesine bağlıdır.
Türkçe cümle öğeleri temel ve yardımcı öğeler olarak ikiye ayrılır: 1. Temel öğeler: Yüklem. Özne. 2. Yardımcı öğeler: Nesne. Dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı). Zarf tümleci (zarf tamlayıcısı).
Önerme ve yargı aynı şey değildir, ancak her yargı bir önerme olabilir. Yargı, bir kavramı başka bir kavram altında sınıflandırmak veya bir özelliğe yüklemek anlamına gelir. Örnekler: "İnsan akıllı bir canlıdır." ifadesi bir yargıdır. "İnsanlar ölümlüdür." veya "Kar beyazdır." ifadeleri ise önerme örnekleridir. Dilek, soru, emir veya ünlem cümleleri ise yargı bildirmedikleri ve "doğru" ya da "yanlış" olarak değerlendirilemedikleri için önerme kabul edilmez.
Tek yargılı cümle bulmak için şu özelliklere dikkat edilebilir: Tek yüklem: Cümlede yalnızca bir tane yüklem (eylem, durum veya olgu) bulunur. Fiilimsi yokluğu: Bu cümlelerde fiilimsi yer almaz. Kısa ve öz yapı: Genellikle kısa cümle yapısına sahiptir ve gereksiz detaylardan kaçınılır. Tek konu: Cümlede tek bir konu veya durum ele alınır. Örnek tek yargılı cümleler: "Karşıdan iyi giyimli bir adam geliyor". "Bu yıl tarladan iyi verim alamadık". "Ayşe okula gidiyor". "Hava yağmurlu". "Köpek havladı".
Yargı kelimesi iki farklı anlamda kullanılabilir: 1. Dar anlamda yargı: Devlet tarafından görevlendirilen, haklı ile haksızı ayırma ve adalet dağıtma işiyle uğraşan, tüzel kişiliği bulunmayan devlet kuruluşu. 2. Geniş anlamda yargı: Üç egemenlik organından biri olan "Yargı Erki". Bu, diğer iki organın (yasama ve yürütme) tasarruflarının hukuka uygunluğunu kontrol etme misyonunu da içerir. Yargı ayrıca, "kavrama, karşılaştırma, değerlendirme vb. yollara başvurularak kişi, durum veya nesnelerin eleştirici bir biçimde değerlendirilmesi, hüküm" anlamına da gelir.
Blog
Zira ne anlama gelir?
Yumurtadan çıkan civciv neye işarettir?
Yankı ve yank ne zaman kullanılır?
Yargı bildiren cümle nedir?
Yükselen burcu aslan olan birinin hangi burçla evlenmeli?
Zayıf ve güçsüz ingilizce ne denir?
Yer kelimesinin eş ve zıt anlamı nedir?
Yer yön zarflarına örnek cümleler nelerdir?
Zembil ve zenbil aynı mı?
Yeni Safak gazetesi muhafazakar mı?
Yeterlilik ve tezlik fiili nedir?
Yepyeni ne anlama gelir?
Yüzükoyun mu yüzü koyun mu?
Zıt anlamlısı seyrek ve nadir olan kelime nedir?
Yavşamak ne anlama gelir?
Yardım kelimesi Arapça mı Türkçe mi?
Years ne demek?
Yola çıkmak deyimi ne anlama gelir?
Zaman ile ilgili deyimler nelerdir?
Zayıf cılız ne demek?
Zokaya düşmek ne demek?
Yunan soyadları nelerdir?
Yarım bırakmak deyimi ne anlama gelir?
Yuki hangi ülkenin malı dikiş makinası?
Yan cümlenin ögesi nasıl bulunur?
Zeynep Demirelin ilk çocuğu kaç yaşında?
Çankaya PDM nereye bağlıdır?
Zayıf yerine hangi kelime kullanılır?
Yerden su çıkması neye işarettir?
Yaşlı eş anlamlısı nedir?
Yağma ne anlama gelir?
Yavaş kelimesinin zıt anlamlısı ne?
Yerleşim yeri ve diğer adres belgesi Almanca nasıl yazılır?
Yazı yazmak için ne tür konular?
Yaşlı ve moruk ne demek?
Çağla ne anlama gelir?
Zamirler hangi testte?
Yeşil, siyah ve beyazın karışımı nasıl bir renktir?
Zıt anlamlı kelimeler 2. sınıf hangileri?
Çekimli fiiller nasıl bulunur test?