Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç), yükleme sorulan aşağıdaki sorulara cevap verir:
Örnek: "Babam beni çay ocağının önünde bekliyormuş" cümlesinde "çay ocağının önünde" söz grubu, "Babam nerede bekliyormuş?" sorusuna cevap vererek yer tamlayıcısı işlevini üstlenmiştir
Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ve zarf tamlayıcısı (zarf tümleci) arasındaki temel fark, işlev ve sorulan sorularla belirlenir: Yer tamlayıcısı: Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildirir ve yüklemi yer anlamıyla tamamlar. Zarf tamlayıcısı: Yön, zaman, tarz, sebep, miktar, vasıta ve şart bildirir; yüklemi tamamlayan bir unsurdur. Dikkat Edilmesi Gerekenler: "Aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri" gibi sözcükler, yalın halde kullanıldığında zarf tamlayıcısıdır; ancak bu sözcükler "-e, -de, -den" eklerini aldıklarında yer tamlayıcısı olurlar. "-e, -de, -den" eklerini alan her sözcük, cümlede yer tamlayıcısı olarak kullanılmaz; bu ekler zaman veya durum bildiriyorsa zarf tamlayıcısı olur.
Hayır, nesne ve yer tamlayıcısı aynı değildir. Nesne, cümlede yüklemin doğrudan etki ettiği ögedir. Özetle: - Nesne: Yüklemin etki ettiği varlık veya kavram. - Yer tamlayıcısı: Yüklemin yerini ve yönünü belirten öğe.
Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ekleri şunlardır: -e: Yaklaşma, yönelme bildirir. -de: Bulunma bildirir. -den: Ayrılma, uzaklaşma bildirir. Örnekler: "Kuruma dilekçe verdim" (-a, "nereye?"). "Baş ucumdaki lâmbayı yakıp saate baktım" (-e, "neye?"). "Ormandan koşarak uzaklaştım" (-den, "nereden?").
Evet, bir cümlede aynı türden birden fazla yer tamlayıcısı ve zarf tamlayıcısı bulunabilir. Ancak, Türkçede bir cümlede aynı türden birden fazla özne, nesne, yer tamlayıcısı ve zarf tamlayıcısı aynı anda bulunamaz. Örnek: "Ormanlardan, şimşek gibi geçti." "Yeni mektebini yadırgamadı, yeni arkadaşlarını yadırgamadı, yeni talebelerini yadırgamadı."
Evet, yer tamlayıcısı ve dolaylı tümleç aynı anlama gelir. Dolaylı tümleç, “-e, -de, -den” eklerini alarak cümlenin, dolayısıyla yüklemin anlamını, “fiilin, çıkma (uzaklaşma), bulunma ve yönelme (yaklaşma) bakımlarından ilgili olduğu yer” yönünden tamamlayan öğedir. Yer tamlayıcısı olarak da bilinen dolaylı tümleç, yükleme sorulan “nereye?, nerede?, nereden?, kime?, kimde?, kimden?, neye?, nede?, neden?” sorularının cevabıdır.
Yer tamlayıcısı eksikliği, bir cümlede "neye, nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neden" gibi sorularla bulunan yer tamlayıcısının (dolaylı tümleç) eksik olması durumudur. Örnekler: "Hasan’ı iyi bilirim, güvenirim" cümlesi yerine "Hasan’ı iyi bilirim, ona güvenirim" cümlesi doğru olacaktır. "Hayvanları koruyalım, yardım edelim" cümlesi yerine "hayvanlara yardım edelim" cümlesi doğru olacaktır. "Düşman kenti bombaladı, ama giremedi" cümlesinde "şehre" kelimesi eksiktir.
Yer tamlayıcısını (dolaylı tümleç) bulmak için yükleme "neye, nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neden" soruları sorulur. Örnek cümleler ve yer tamlayıcısı: "Kuruma dilekçe verdim" (-a, "nereye?"). "Babamdan harçlık istedim" (-dan, "kimden?"). "Ormandan koşarak uzaklaştım" (-dan, "nereden?"). "Bende aynısı var" (-de, "kimde?"). "Sularda binlerce canlı türü yaşar" (-da, "nerede?"). "Her sonbahar hüzün çöker yüreğime" (ne zaman?). "Cebimden bir onluk çıkardım" (-dan, "nereden?"). "Bu soruyu ona sormaktan çekindim" (kime?). "Sende önemli bir şeyler var" (kimde?). "Bu sorunlar yüzünden seni kaybettim" (neden?).
Blog
Yer tamlayıcı hangi sorulara cevap verir?
Yalakalık ve yalamalık aynı şey mi?
Ziha ne demek?
Yeni Lisan makalesi ne için yazılmıştır?
Yay burcu en çok hangi burçla anlaşır?
Zarf tamlamasından sonra noktalama nasıl yapılır?
Zahmet hakkında ne demek?
Zargan sözlük güvenilir mi?
Zat-ı muhterem ne demek TDK?
Zümrüt ingilizce ne demek?
Yarımca'da hangi gübre fabrikası var?
Yeni Lisan Makalesi'nin özellikleri nelerdir?
Yardımcı hizmetler sınıfı ne iş yapar?
Yangın bombası nedir bulmaca?
Yeşil araba neyi temsil eder?
Zarf ve sıfat nasıl ayırt edilir 7.sınıf?
Years of age ne için kullanılır?
YDS'de kaç kelime var YDT ile aynı mı?
Yelek görmek neye işarettir?
Yozgat Sarıkaya'nın kaç köyü var?
Yunanca Türkçe sözlük nasıl indirilir?
Yengeç burcu hangi arkaplan?
Yumuşak g hangi harflerden sonra gelir?
Yükselen burç neyi belirler?
Ziyadesiyle ve ziyade arasındaki fark nedir?
Yaradılış efsanelerine örnek veriniz?
Yarıyıl tatili nasıl yazılır TDK?
Zamir çeşitleri ve örnekleri nelerdir?
Zz türkçe ne anlatıyor?
Yay burcu Jüpiter mi Mars mı?
Yemek kelimesinin zıt anlamlısı nedir?
Zülfikâr kılıcı neyi temsil eder?
Yazım kuralları sunusu nasıl hazırlanır?
Yapısına göre fiiller ile ilgili cümleler nelerdir?
Zayıfın eş ve zıt anlamı nedir?
Zorla ne anlama gelir?
Yetenek ve beceri eş anlamlı mıdır?
Yavan olmuş ne demek?
Yaya ne demek?
Yükselen başak yengeç burcunu nasıl etkiler?