Yer tamlayıcısını (dolaylı tümleç) bulmak için yükleme "neye, nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neden" soruları sorulur
Örnek cümleler ve yer tamlayıcısı:
Belirtili isim tamlamasında tamlayan, ilgi eki olan "-ın /-in /-un /-ün, -(n)ın /-(n)in /-(n)un /-(n)ün" eklerini alır. Belirtisiz isim tamlamasında ise tamlayan ek almaz. Tamlayanı bulmak için tamlanana "kimin, neyin?" soruları sorulabilir. Örnekler: Belirtili isim tamlaması: "telefonun ekranı". Belirtisiz isim tamlaması: "erik ağacı".
Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ve zarf tamlayıcısı (zarf tümleci) arasındaki temel fark, işlev ve sorulan sorularla belirlenir: Yer tamlayıcısı: Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildirir ve yüklemi yer anlamıyla tamamlar. Zarf tamlayıcısı: Yön, zaman, tarz, sebep, miktar, vasıta ve şart bildirir; yüklemi tamamlayan bir unsurdur. Dikkat Edilmesi Gerekenler: "Aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri" gibi sözcükler, yalın halde kullanıldığında zarf tamlayıcısıdır; ancak bu sözcükler "-e, -de, -den" eklerini aldıklarında yer tamlayıcısı olurlar. "-e, -de, -den" eklerini alan her sözcük, cümlede yer tamlayıcısı olarak kullanılmaz; bu ekler zaman veya durum bildiriyorsa zarf tamlayıcısı olur.
Tamlayan ve tamlanan bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. İsim tamlaması ise: Tamlayan, ilgi eklerini (-ın, -in, -un, -ün) alır. Tamlanan, iyelik eklerini (-ı, -i, -u, -ü) alır. Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır. 2. Sıfat tamlaması ise: Tamlayan, sıfattır ve genellikle ismin önüne gelir. Tamlanan, isimdir. Örnekler: İsim tamlaması: "telefonun ekranı". Sıfat tamlaması: "rengarenk ışıklar".
Belirtisiz isim tamlamasına örnek cümleler: Artık her evde misafir odası bulunmuyor. Bursa şeftalisi ayrı bir lezzete sahiptir. Yaz yağmuru düşer durur yüreğime. Köy evi. Çiçek bahçesi. Belirtili isim tamlamasına örnek cümleler: Babasının arabası hala kapının önünde duruyor. Televizyonun kumandası kaybetmişim. Evin salonu her yerden daha temizdir. Ali’nin bisikleti. Dedenin hikayesi. İsim tamlaması örnekleri hakkında daha fazla bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir: tr.wikipedia.org; turkedebiyati.org; haberturk.com.
Tamlamaları bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede iki veya daha fazla kelime olup olmadığını kontrol edin. 2. Kelimelerin işlevini belirleyin. 3. Ekleri inceleyin. 4. Soru sorun. Örnek: "düğme ⇒ gömleğin düğmesi". "kumaş boyası". Tamlamaları bulurken sıfat tamlamalarını da göz önünde bulundurmak gerekir, çünkü isim tamlamaları ile karıştırılabilirler.
Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ekleri şunlardır: -e: Yaklaşma, yönelme bildirir. -de: Bulunma bildirir. -den: Ayrılma, uzaklaşma bildirir. Örnekler: "Kuruma dilekçe verdim" (-a, "nereye?"). "Baş ucumdaki lâmbayı yakıp saate baktım" (-e, "neye?"). "Ormandan koşarak uzaklaştım" (-den, "nereden?").
Cümlenin öğeleri şu şekilde bulunabilir: 1. Önce yüklem belirlenir. 2. Yükleme çeşitli sorular sorularak diğer ögeler bulunur. Örnek: "Turistler güneş doğarken bu tepeden manzarayı seyreder" cümlesinin öğeleri şu şekilde bulunabilir: Yüklem: seyreder. Özne: turistler. Nesne: manzarayı. Dolaylı tümleç: bu tepeden. Zarf tümleci: güneş doğarken. Açıklama: Yüklem: Cümlede yapılan işi bildiren öğedir. Özne: Yüklemde bildirilen işi yapan öğedir. Nesne: Öznenin yaptığı işten, eylemden etkilenen öğedir. Dolaylı tümleç: Yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açısından tamamlayan ögedir. Zarf tümleci: Yüklemde belirtilen iş ve oluşun ne zaman, neden, nasıl, ne kadar ve ne vasıtasıyla gerçekleştiğini belirtir.
Blog
Çakır ayaz ne anlama gelir?
Yağma etmek ne anlama gelir?
Yaşam eş anlamlısı nedir?
Âdem'in ilk eşi kimdir?
Zat ile zat-ı şahaneleri aynı mı?
Yer buatı hangi zemine uygulanır?
Zılgıt çekmek ne anlama gelir?
Zeka ve anlayış eş anlamlı mı?
Zarf kutular geri dönüştürülebilir mi?
Yüzyüze ve yüz yüze aynı mı?
Yaratık ne anlama gelir?
Zeval vermek ne demek?
Yazın edebiyat bulmaca ne demek?
Yunan alfabesi ve Türkçe aynı mı?
YDS dil tazminatı için yeterli mi?
Yüzyıl nasıl yazılır TDK?
Zannı ne demek?
Yaşlı kelimesinin zıt anlamlısı nedir ve eş anlamlısı?
Yarı maymun yarı insan hangi mitoloji?
Yandex neden yabancı dilde?
Yanmak ve yanana arasındaki fark nedir?
Yüz-yüze nasıl kullanılır?
YEK nedir?
Yurt dışında ayrı mı bitişik mi?
Yaşlılara neden büyükanne denir?
YDS sınavında hangi konular var?
Yuşa ismi çocuğa verilir mi?
Yek ten ne zaman kullanılır?
Yazgısı olmak ne demek?
Yeşillik ve ağaç görmek ne demek?
Yükselen burcu en çok hangi burç etkiler?
Çekidüzen ne demek?
Zayıf ingilizce ne demek?
Yeti ne anlama gelir?
Çapraz ateşte kalmak ne demek?
Çalışan gayret gösteren bulmaca cevabı nedir?
Yonga bulmaca ne demek?
Yetkin ne demek?
Yunan mitolojisi bereket tanrıçasının adı nedir?
Yağ eş sesli bir kelime midir?