Vadi, delta ve menderes akarsuların oluşturduğu yer şekilleridir
Vadi : Akarsuyun yatağını aşındırması sonucunda oluşan çanaklardır. Farklı türleri vardır:
Delta : Akarsuyun taşıdığı malzemeleri denize boşalttığı yerde oluşan çıkıntılardır. Delta ovasının oluşabilmesi için belirli koşulların sağlanması gerekir
Menderes : Akarsuyun eğimin az olduğu yerlerde büklümler yaparak akmasıdır. Menderes oluşturan akarsularda aşındırma gücü, yatak eğimi ve akış hızı azalır, biriktirme faaliyetleri artar
Delta kelimesi farklı bağlamlarda çeşitli anlamlara gelebilir: Yunan alfabesinin dördüncü harfi. Bir ırmağın çatallanarak denize veya göle kavuştuğu yerde oluşan üçgen biçimli ova, çatal ağız. Küçük ancak fark edilebilir etki. Değişkende sonlu artış aralığı. Dördüncü sırada olan (kimya terimi). Ayrıca, "delta" kelimesi, tıp, gökbilim, sosyal bilimler, dilbilim ve coğrafya gibi alanlarda da kullanılmaktadır.
Menderes, akarsuyun geniş çengelli büklümlere sahip, tek dolambaçlı bir kanaldan oluşan kısmıdır. Alüvyon ise, akarsular tarafından taşınan kil, kum, çakıl taşı gibi kütle parçalarının, suyun akış hızının azalması sonucu elverişli yerlere birikmesiyle meydana gelen tortulardır. Alüvyonlar, eski ve yeni olmak üzere ikiye ayrılır: Eski alüvyonlar, nehrin suları kabardığı zaman su altında kalmayan, akarsu kenarında bulunan verimli arazideki alüvyonlardır. Yeni alüvyonlar, henüz gelişmekte olup, zaman zaman su baskınlarına uğrayan yerlerdeki alüvyonlardır. Alüvyonlar, alüvyon ovaları, alüvyon set gölleri ve delta gölleri gibi oluşumlara yol açar.
Alüvyon ve delta ovaları aynı değildir, ancak delta ovaları alüvyonların birikmesiyle oluşur. Delta ovaları, akarsuların taşıdıkları alüvyonları deniz kıyısında biriktirmesiyle oluşan ovalardır. Alüvyon, ise nehirlerin taşıdığı mil, kum ve çakıl gibi malzemeleri ifade eder.
Akarsu yatağı, akarsuyun içinde aktığı doğal oluk şeklindeki yoldur. Akarsu yatakları, bazen boğaz veya kanyon şeklindeki vadilerde olduğu gibi, kendilerini iki taraftan sınırlayan yüksek ve dik yamaçlarla belirgin olabilir. Akarsular, yataklarını çözülme ve kütle hareketleriyle derine ve yana doğru aşındırarak derinleştirir ve genişletir. Bazı vadi türleri: Yarma vadi: Akarsuyun iki düzlük arasında bulunan sert kütleyi aşındırması sonucunda oluşur. Çentik vadi: Akarsuların derine doğru güçlü aşındırması sonucu V şeklinde oluşur. Kanyon vadi: Dirençli ve çatlaklı taşlar içinde, derinlemesine aşındırma ile oluşur. Tabanlı vadi: Akarsu yatağını taban seviyesine yaklaştırdığında, derine aşındırma yavaşlar ve yanal aşındırma ile oluşur.
Vadi kelimesi, iki farklı anlamda kullanılabilir: 1. Coğrafya terimi olarak vadi, iki dağ arasında kalan çukurca arazi veya geçit, koyak anlamına gelir. 2. Mecaz anlamda vadi, çalışma alanı, tutulan yol, benimsenen tarz demektir.
Delta ovası ve vadi ovası arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Delta Ovası: Akarsuların taşıdıkları malzemeleri deniz içerisinde biriktirmesi sonucu oluşan, üçgene benzeyen düzlüklerdir. 2. Vadi Ovası: Akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan ağıza doğru sürekli inişi bulunan coğrafi alanlardır.
Menderes ve delta ovaları şu şekilde oluşur: Menderes Ovası: Büyük Menderes Nehri'nin, Aydın Dağları'nın güney etekleri önünden geçen kara ve demiryolu boyunca sıralanan yerleşimleri beslemesiyle oluşur. Delta Ovası: Akarsuların, karalar üzerinden taşıdığı kum, mil, kil gibi alüvyonları denize döküldüğü ağız kısmında biriktirmesi sonucu oluşur. Delta ovası oluşabilmesi için gerekli koşullar: Birikimin deniz içinde olması; Akarsuyun bol miktarda alüvyon taşıması; Kıyının sığ olması; Kıta sahanlığının geniş olması; Kıyıda güçlü akıntıların olmaması; Gelgit genliğinin az olması. Türkiye'nin delta ovaları arasında Balat (Büyük Menderes), Selçuk (Küçük Menderes), Menemen (Gediz), Dikili (Bakırçay) ve Meriç (Meriç) bulunur.
Eğitim
Tıbbi dökümantasyon ve sekreterlik üst öğrenimi nedir?
Türkiye'deki tektonik ovalar nelerdir?
YDS'de 60 puan için kaç net gerekir?
Tıpta devamsızlıktan kalma var mı?
Web of Scienceda hangi atıflar taranır?
Türkiye'nin uzay istasyonu var mı?
Yakın koruma olmak için hangi eğitim?
Vadi delta ve menderes ne demek?
Yazma eserler kütüphanesine kimler girebilir?
Yeni mezun öğretmenler kaç yıl sonra tayin isteyebilir?
Yağış ve sıcaklık grafikleri nelerdir?
Uzay aracı neden saatte 27 bin km?
YKS tarih en zor hangi konu?
Vega neden bu kadar parlak?
Vektörel toplamın özellikleri nelerdir?
UTTS başvuru süresi uzatıldı mı?
Vektörel ve skaler çıkmış sorular nelerdir?
Yoğunluk katılarda nasıl değişir?
Vektörel ve skaler çarpım nasıl yapılır?
Vakıf üniversiteleri akademik ilan nasıl yapılır?
Workshop nedir ne işe yarar?
YKS tarih ilk çağ uygarlıkları hangi konular var?
Yansıma ve öteleme nedir 9. sınıf?
Venüs Dünya'ya kaç km uzaklıkta?
YKS başvuru ücreti e-devlete ne zaman yansıyacak?
Yapay Zeka Mühendisliği kaç yıllık?
X kromozom modeli nedir?
YDT hangi seviye kelimeler?
XX ve xx arasındaki fark nedir?
Yaz gündönümünde güneş en son nerede doğar?
Uzayla ilgili hikayeler nelerdir?
Veli toplantısı davetiyesi nasıl hazırlanır?
Yetkinlik örnekleri nelerdir?
Vektör ve örneklem arasındaki fark nedir?
Yetenek geliştirme müdahaleleri nelerdir?
Vaka çalışması nasıl hazırlanır?
Venüs gezegeni neden bu kadar önemli?
Vektörel büyüklüklerde yön önemli mi?
Türklerin ilk tarihi kaç bölüm?
Tımar sistemi ve toprak mülkiyeti nasıldı?