Özel hukuk , toplumun birbiriyle eşit haklara sahip üyeleri arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk alanıdır
Bu alan, medeni hukuk, ticaret hukuku, devletler özel hukuku ve borçlar hukukunu kapsar. Türkiye'de bu alanı düzenleyen başlıca yasalar Medeni Kanun, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'dur
Asli hukuk ve özel hukuk arasındaki temel fark, devletin taraf olup olmamasına ve kamu yararı ile bireysel ilişkilerin niteliğine dayanır. Özel hukuk, bireylerin birbirleriyle olan eşit statüdeki ilişkilerini düzenler. Bu alanda devlet, kamu gücünü kullanarak değil, birey gibi eşit bir taraf olarak yer alır. Asli hukuk ise devletin üstün yetkiyle taraf olduğu ve kamu yararını gözeten hukuk dallarını içerir. Bu hukuk dalında devlet-birey ilişkisi esastır ve kamu gücü kullanımı ön plandadır. Özetle: - Özel hukuk: Bireyler arası eşit statüdeki ilişkileri düzenler. - Asli hukuk: Devletin kamu yararı doğrultusunda taraf olduğu ilişkileri düzenler.
Hukuk kurallarının bazı özellikleri: Toplumsallık: Toplumun genel çıkarlarını gözetir. Genellik ve soyutluk: Belirli kişilere değil, benzer durumdaki tüm kişilere uygulanır ve tek bir olay için değil, benzer olaylar için geçerlidir. Sürekli ve geleceğe yönelik olma: Belirli bir zaman için değil, süreklilik arz edecek şekilde konulur ve geçmişe değil, gelecekteki davranışları düzenlemeye yöneliktir. Emredicilik ve devlet yaptırımına dayanma: Hukuk kurallarına uyulmaması hâlinde devlet zor kullanma gücünü devreye sokar. Yaptırıma bağlı olma: Bir hukuk kuralı ihlal edildiğinde belirli sonuçlar doğurur. Normatiflik: Olanı değil, olması gerekeni gösterir ve belirli bir değere ulaşmayı hedefler. Özgürlükleri sınırlama ve koruma: Düzenleme = sınırlama, düzensizlik = keyfîlik. İnsan iradesi ürünü olma: Meclis veya kurul gibi otoritelerin iradesi olabilir.
Hukukta özel hukuk kapsamına giren bazı konular: Medeni hukuk. Ticaret hukuku. İş hukuku. Miras hukuku. Sözleşmeler ve borçlar hukuku. Uluslararası özel hukuk. Özel hukuk, bireylerin birbirleriyle olan eşit statüdeki ilişkilerini düzenler ve devletin, özel hukuk ilişkilerinde taraf olarak yer alması durumunda da kamu gücünü değil, birey gibi eşit bir taraf olma durumunu söz konusu eder.
Medeni hukuk ve özel hukuk arasındaki temel farklar şunlardır: Kapsam: Medeni hukuk, kişilerin doğumu öncesinden ölümüne kadar olan süreci ve bu süreçte ortaya çıkan hukuki ilişkileri düzenlerken, özel hukuk, bireylerin kendi aralarındaki ilişkileri düzenler. Taraflar: Medeni hukuk, bireyler, kurumlar veya topluluklar arasındaki ilişkileri düzenlerken, özel hukukta taraflar eşit statüye sahiptir ve devlet, özel hukuk ilişkilerinde taraf olarak yer aldığında kamu gücünü değil, birey gibi eşit bir taraf olarak hareket eder. Uygulama: Özel hukuk kuralları, tarafların karşılıklı rızasına dayanır ve talep olmaksızın uygulanmaz; taraflar talepte bulunduğunda hakim, tarafların talebine bağlıdır. Örnekler: Bir satış sözleşmesi veya iki kişi arasındaki miras anlaşmazlığı özel hukuk kapsamına girerken, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve nasıl geçeceğini belirleyen miras hukuku, medeni hukukun bir alt dalıdır.
Milletlerarası özel hukuk mevzuatının temel kaynağı, 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'dur. Bu kanun, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuku, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, yabancı kararların tanınmasını ve tenfizini düzenler. Ayrıca, milletlerarası özel hukuk kapsamında şu mevzuat da yer alır: Kanunlar ihtilâfı kuralları. Doğrudan uygulanan kurallar. Milletlerarası ticari örf ve adet kuralları. Milletlerarası sözleşmeler.
Kamu Hukuku Konuları: Anayasa Hukuku. İdare Hukuku. Ceza Hukuku. Vergi Hukuku. Mali Hukuk. Yargılama Hukuku. İcra-İflas Hukuku. Devletler Genel Hukuku. Özel Hukuk Konuları: Medeni Hukuk. Ticaret Hukuku. Borçlar Hukuku. Fikir Hukuku (Fikri Mülkiyet Hukuku). Devletler Özel Hukuku. Karma Hukuk Dalları: İş Hukuku (hem özel hem kamu hukuku alanına giren konularla ilgilenir).
Mevzu hukuk, yetkisi bulunan makamlar tarafından oluşturulan yazılı hukuk kurallarına denir. Pozitif hukuk ise, bir ülkede belirli bir zamanda yürürlükte bulunan hukuk kurallarının tamamını ifade eder. Özetle, mevzu hukuk yalnızca yazılı hukuk düzenlemelerinden oluşurken, pozitif hukuk hem yazılı hem de yazılı olmayan hukuk kurallarını kapsar.
Hukuk
Özel hukuk nedir kısaca?
Yıpranmaya tabi mesleklerde yıpranma süresi nasıl hesaplanır?
Ücretli öğretmen sigortalı sayılır mı?
Zamanaşımı süresi kaç yıl sonra başlar?
Yüksek lisans yapan memur mesai saatlerinde izin alabilir mi?
Ücretsiz izin formu nasıl doldurulur?
Zaptiyelerin yerine jandarma ne zaman geldi?
Özel güvenlik kart yenileme ücreti ne zaman yatırılır?
Çalışma hayatım pasif ne demek?
Özel memurlar devlet memuru olabilir mi?
Yurt dışı çıkış harcı sorgulama nasıl yapılır?
Ücretli öğretmenler geriye dönük ödeme alabilir mi?
Yurt dışı çıkış harcı hangi siteden ödenir?
Çankaya Belediyesi imar sorgulama nasıl yapılır?
Çalışılmadığına dair bildirimin süresi geçerse ne olur?
Yıllık izin ücreti hangi hallerde ödenmez?
Çocuk cezaevlerinde hangi suçlular yatar?
Çekte senet yerine geçer mi?
Özel hastanede alınan rapor geçerli mi?
Yönetmelik ve yönerge arasındaki fark nedir?
Önalım hakkı kaç paydaşa karşı kullanılır?
Zeytinburnu CHP ne zaman el değiştirdi?
Üsküdar AK Parti adayı kim oldu?
Özel ders veren öğretmen ceza alır mı?
Çek yasağı kaç yıl sonra kalkar?
Zincirleme suç cezası en fazla ne kadar artırılır?
Özel güvenlik görevlisi kaç derece olur?
Yıllık izin onayı nasıl alınır?
Öz Sağlık İş Sendikası kime bağlı?
Zabit olmak için ne gerekli?
Özel hastaneden alınan heyet raporu geçerli mi?
Öğretmenlerin sene başı toplantısına katılmaması ceza mıdır?
Çkys'de zimmet ne zaman düşer?
Çift vatandaşlık anlaşması olmayan bir ülkeden vatandaşlık alırsam ne olur?..
Zorunlu ferdi kaza sigortası ile koltuk sigortası aynı mı?
Zehirlenme adli vaka mıdır?
Özel bilirkişi raporu ne işe yarar?
Özel güvenlik 5 yıl yenileme nasıl yapılır?
Zorlama ile ikna arasındaki fark nedir?
Çağlayan Adliyesinde hangi bölümler var?