Özel yetkili savcılar , Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK). maddesi kapsamında, belirli suçlarla ilgili soruşturmaları yürütmek üzere görevlendirilen savcılardır
Özel yetkili savcıların bazı yetkileri :
Özel yetkili savcılar, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) tarafından görevlendirilir
Savcılar, bağlı oldukları Adalet Bakanlığı alt kuruluşlarına göre iki ana grupta toplanır: 1. Adli yargıda görev yapan savcılar: Cumhuriyet savcısı; Cumhuriyet başsavcısı; Cumhuriyet başsavcı vekili; Yargıtay Cumhuriyet savcısı. 2. İdari yargıda görev yapan savcılar: Danıştay savcısı. Ayrıca, askeri savcılar ve yardımcı savcılar gibi özel unvanlara sahip savcılar da bulunmaktadır.
Savcının en önemli yetkilerinden biri, suçların soruşturulması ve kovuşturulmasıdır. Savcının diğer önemli yetkileri: Dava açma yetkisi: Yeterli delil bulunduğunda, suçluları cezalandırmak amacıyla dava açabilir. Tutuklama kararı verebilme yetkisi: Şüpheli kişilerin kaçma veya delilleri karartma riski varsa tutuklama kararı talep edebilir. Hukuka uygunluk sağlama yetkisi: Dava süreçlerinin hukuka uygun şekilde ilerlemesini sağlar. Kamu davasını temsil etme yetkisi: Devleti temsil ederek kamu davasını açar ve yürütür.
Savcılar, çeşitli kurumlar ve kişiler tarafından denetlenir: Yargı içi denetim: Savcıların kendi meslektaşları tarafından yapılan denetimlerdir. Yargı dışı denetim: Adalet Bakanlığı, Yargıtay ve Sayıştay gibi kurumlar, savcıların faaliyetlerini yasalara, prosedürlere ve hukuk normlarına uygun bir şekilde yürüttüklerini belirlemek için denetimler yapar. Uluslararası denetim: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) gibi uluslararası kuruluşlar, savcıların insan haklarına uygun davrandığından emin olmak için denetimler gerçekleştirebilir.
Savcının üstü, Türkiye'de Cumhuriyet başsavcısıdır. Savcılar, adli ve idari yargıda görev yapar. Ayrıca, Yargıtay cumhuriyet başsavcısı ve Yargıtay cumhuriyet başsavcıvekili, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gizli oyla belirleyeceği beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından 4 yıl için seçilir.
Savcı çeşitleri ve görevleri şu şekildedir: 1. Cumhuriyet Savcıları: Görevleri: Suç ihbarları üzerine soruşturma yapmak. Delil toplamak ve sanıkları sorgulamak. İddianame hazırlamak ve kamu davasını açmak. Mağdurların ve kamunun haklarını savunmak. Çalışma Alanları: Adliyeler, ağır ceza mahkemeleri, cumhuriyet başsavcılıkları. 2. Danıştay Savcıları: Görevleri: İdari yargıda görev yapmak. Devlet dairelerinde çalışmak. Çalışma Alanları: Danıştay. Savcı çeşitleri arasında ayrıca Yargıtay Cumhuriyet Savcıları da bulunmaktadır. Savcıların ortak görevleri arasında ise mahkemelerin verdiği kararları uygulamak ve kanunla kendilerine verilen diğer görevleri yerine getirmek yer alır.
Savcıların bazı görevleri: Suç soruşturması: Suçun işlendiği şüphesiyle başlatılan süreçte delil toplar ve gerekirse iddianame hazırlar. Kamu davası açma: Şikayetçi olsun ya da olmasın soruşturma yaparak kamu davasını açar. Sanıkları sorgulama: Gerekli durumlarda sanıkları sorgular. Otopsi ve adli tıp işlemleri: Ölümlü suç veya kazalarda ölen kişilerin adli muayenesini yaptırır, adli tıp raporlarını inceler. İddianame hazırlama: Adli tıptan gelen raporları değerlendirerek iddianamenin hazırlanmasını sağlar. Yargı kararlarını uygulama: Yargı kararlarını uygular. Mağdur haklarını savunma: Hem kamu hem de mağdurların haklarını savunur. Araştırma ve soruşturma: Araştırma ve soruşturma yapar, soruşturmayı sonlandırır. Adliye sorunları: Adliyede ortaya çıkan sorunlarla ilgilenir.
Yetkili savcılık, suçun işlendiği yer savcılığıdır. Yetkili savcılığı belirleyen bazı özel durumlar: Teşebbüs, kesintisiz ve zincirleme suçlar: Son icra hareketinin yapıldığı veya kesintinin gerçekleştiği yer savcılığı yetkilidir. Basılı eserle işlenen suçlar: Eserin yayım merkezi olan yer savcılığı yetkilidir. Şikâyete bağlı hakaret suçları: Mağdurun yerleşim yerinde veya oturduğu yerde dağıtılan eserler için o yer savcılığı yetkilidir. Şüphelinin veya mağdurun yer durumu: Şüpheli veya mağdur, suçun işlendiği yer dışında tutuklu veya hükümlü bulunuyorsa, o yer savcılığı yetkilidir. Suçun işlendiği yer tam olarak tespit edilemiyorsa, şüphelinin bulunduğu yer savcılığı yetkili olabilir.
Hukuk
Özel numaralar neden arar?
Zamanaşımı süresi 30 yıl olan suçlar nelerdir?
Ödeme emrini kimler alabilir?
Üniversite öğrencileri kaç yıl askerlikten muaf?
Ücretsiz izindeyken işten ayrılırsa kıdem tazminatı alınır mı?
Özlem Gürses neden soruşturma geçirdi?
Yurt dışı seçmenler oy kullanmazsa ne olur?
Çalışan yönetmeliği nedir?
Çekilen araç alınmazsa ne olur?
Zamanaşımı süresi 20 yıl olan suçlar nelerdir?
Öğrenciye yönelik tutanak nasıl tutulur?
Yorum teorileri nelerdir hukuk?
Yurt dışı dönüşte gümrükten nasıl geçilir?
Yönetim planını kim hazırlar?
Çekişmeli boşanma davasında iki taraf da boşanmak isterse ne olur?
Özel yetkili savcılar kimlerdir?
Çocuk koruma kanunu nedir?
Zabıta kayıp eşya bulursa ne yapar?
Yıllık izin yönetmeliği nasıl uygulanır?
Çiftlik Bank olayı kaç yıl sürdü?
Ölen eşin mirasçısı nasıl ispat edilir?
Yumuşak anayasa ne demek?
Özel şirketlerde tutulan tutanak kaç yıl geçerli?
Yunanistan çifte vatandaşlığa izin veriyor mu?
Ölüm izni 1 gün uzatılabilir mi?
Çanakkale jandarma acemi birliği kaç ay?
Zabıt kâtipliği sınavına kimler girebilir?
Çevre şehircilik geçici müteahhitlik belgesi nedir?
Yurt Dışı Yasağı Kaldırma Dilekçesi Nereye Verilir?
Zitvatorok Antlaşması'nın önemi nedir?
Zabıta memuru kaç saat çalışır?
Çevik kuvvet ve özel harekat arasındaki fark nedir?
Ölümle sonuçlanan suçlarda ceza indirimi var mı?
Öğrenci pasaportu ile normal pasaport arasındaki fark nedir?
Yıllık izinde hangi formlar imzalanır?
Öğretmen derece kademe nasıl hesaplanır?
Yol iş sendikası hangi siyasi görüşü temsil ediyor?
Özel güvenlik bilgi sistemi kullanıcı adı nasıl alınır?
Ümraniye Mal Müdürlüğü ve Vergi Dairesi aynı mı?
Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ hangi partiden?