Özel yargı terimi iki farklı bağlamda kullanılabilir:
Hukuk Alanında : Özel yargı, bireyler arasındaki özel hukuk ilişkilerinden doğan anlaşmazlıkları çözmek için kullanılan yargılama kural ve ilkelerini içeren medeni yargı sistemini ifade eder
Teoloji Alanında : Hristiyan eskatolojisinde, özel yargı ölümden hemen sonra ayrılan bir kişinin maruz kaldığı ilahi yargı olarak tanımlanır ve bu, dünyanın sonundaki tüm insanların genel yargısının (Son Yargı) aksine bir durumdur
Yargı alanı, hukuki uyuşmazlıkları çözme ve idari işlemleri hukuka uygunluk bakımından denetleme yetkisini ifade eder. Türkiye'de yargı alanı, dört ana kola ayrılır: 1. Adli Yargı: Ceza ve özel hukuk uyuşmazlıklarını çözer. 2. İdari Yargı: İdarenin işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetler. 3. Anayasa Yargısı: Kanunların anayasaya uygunluğunu denetler. 4. Uyuşmazlık Yargısı: Yargı kolları arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını çözer.
Yargı ve yürütme, bir devletin temel organlarındandır. Yargı. Yürütme.
Genel ve özel kavramları, bir kelimenin kapsamını ve anlamını ifade ederken kullanılan iki farklı anlayış biçimidir. Genel anlam, bir kelimenin çok sayıda varlığı veya kavramı kapsayacak şekilde kullanılmasıdır. Özel anlam, kelimenin yalnızca belirli bir varlık veya kavramı ifade ettiği durumdur. Genel ve özel anlam arasındaki bazı diğer örnekler: “Evren” (genel) - “galaksi” (özel); “Türkiye” (genel) - “Ankara” (özel); “apartman” (genel) - “daire” (özel).
Genel ve geçer yargı ifadeleri, farklı bağlamlarda farklı anlamlar taşıyabilir: 1. Genelgeçer kelimesi, toplum tarafından kabul edilen ve hemen herkesçe benimsenen bir durumu ifade eder. 2. Genel yargı ise, özel ifadeler kullanılmadan, geneli değerlendiren ve karşılaştıran yargılar olarak tanımlanır.
Ana yargı ve yan yargı arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Ana yargı, bir metinde veya cümlede temel düşünceyi ifade eder. Yan yargı ise, ana yargıyı destekleyen, açıklayan veya geliştiren ek bilgi veya açıklamadır. Örnekler: Ana yargı: Ahmet mühendislik bölümünden mezun oldu. Yan yargı: Üstelik mezun olurken sınıf birincisiydi. Bu cümlede, "Ahmet mühendislik bölümünden mezun oldu" ana yargı, "Üstelik mezun olurken sınıf birincisiydi" ise yan yargıdır. Yan yargı türleri: Durum yargısı: Bir kişinin veya olayın durumunu belirtir. Neden-sonuç yargısı: Bir durumun veya olayın nedenlerini ve sonuçlarını açıklar. Açıklayıcı yargı: Ana yargıyı daha anlaşılır hale getirmek için ek bilgiler sunar.
Yargı kararları, mahkemeler tarafından verilen ve hukuki süreçleri sonlandıran veya bu süreçlerin devamını sağlayan kararlardır. İki temel yargı kararı türü vardır: 1. Nihai kararlar: Yargılamayı tamamen sona erdiren, davanın esasına ilişkin kararlardır. 2. Ara kararlar: Yargılama sürecinde davanın ilerlemesini sağlayan ancak davayı sona erdirmeyen kararlardır. Bazı yargı kararı türleri: Eda hükmü: Örneğin, itirazın iptali davası sonunda verilen karar. Tespit hükmü: Örneğin, menfi tespit davası sonunda verilen karar. İnşai (yenilik doğuran) hüküm: Örneğin, boşanma davası sonunda verilen karar. Hüküm vermeye yer olmadığına dair karar: Davanın konusuz kalması halinde verilir. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay gibi yüksek mahkemelerin kararları da yargı kararları arasında yer alır.
Yargı çevreleri, aşağıdaki kriterlere göre belirlenir: İl ve ilçe sınırları: İl merkezi ve ilçelerde yargı çevresi, idari ve mülki sınırlar içinde belirlenir. Büyükşehir statüsü: Büyükşehir statüsündeki illerde ilk derece mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın HSYK tarafından belirlenir. Yargı yeri belirlenmesi: 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde belirtilen durumlarda, iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda tereddüt ortaya çıkarsa, yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur. Ayrıca, Adalet Bakanlığı'nın bazı illerde idare ve vergi mahkemelerinin kurulmasına ve yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin kararları da yargı çevrelerini etkileyebilir.
Hukuk
Yıllık izinde 1 gün bile çalışılırsa ne olur?
Yıllık izin kayıt belgesi ciltli defter yerine geçer mi?
Çıkış kodları nelerdir?
Özel Kuvvetlerde hangi rütbeler var?
Yurt dışında alınan diploma Türkiye'de geçerli mi?
Yürürlüğe giriş tarihi nasıl belirlenir?
Çalışan anne hamilelikte kaç gün çalışır?
Zaptiyenin görevi ne zaman bitti?
Ünal Karaman neden İYİ Parti'den istifa etti?
Çankaya Vergi Dairesi nereye taşındı?
Yüksek lisans mezunu askerde ne rütbe olur?
Öğreti doktrin nedir?
Özel Güvenlik Silah Sınavı Soruları Nereden Çıkıyor?
Yunanistan Cumhurbaşkanı kaç yıl görev yapar?
Yüzde 40 demans raporu ne işe yarar?
Yılbaşında çalışanlar kaç gün mesai ücreti alır?
Ön ödeme yapılan suçlar nelerdir?
Ölen kişinin SSK primi geri alınabilir mi?
YÖK Başkanı ve üyeleri nasıl atanır?
Ücretsiz izinden sonra kıdem tazminatı ne zaman ödenir?
Ücretli öğretmenlerin sağlıktan yararlanma hakkı var mı?
Zina nedeniyle boşanma hangi maddededir?
Çorbacı açmak için ustalık belgesi şart mı?
Ölçek kullanım izni kimden alınır?
Yolluk ve harcırah aynı şey mi?
Çocuk kimlik yenileme kaç yaşına kadar?
Yüksek ses cezası hangi maddeden kesilir?
Çevik Kuvvet'te kimler çalışır?
Ölüm cezasını ilk kaldıran ülke hangisi?
Ülkemizin sınırlarını ve sınır komşularını tanımak neden önemlidir?..
Yol katılım payı tapuda görünür mü?
Çek iptalinde lehtar davalı olabilir mi?
Özel kalem müdürünün yetkileri nelerdir?
Zimmet formu ne zaman imzalanır?
Ümit Özdağ ve Muharrem İnce ittifak yaptı mı?
Özel yargı ne demek?
Çocuk hakları sözleşmesinde çocuğun yüksek yararı ilkesi nedir?
Özal sonrası ANAP'ın lideri kim oldu?
Öğrenci belgesi ile pasaport alınır mı?
Özel harekat polisi gece kaç saat çalışır?