Türkiye'de özlük hakları, başta 4857 sayılı İş Kanunu olmak üzere çeşitli mevzuatlarla korunmaktadır. Bu kanunlar arasında yer alanlar:
Ayrıca, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları da özlük haklarının korunmasında etkili olmaktadır
Özlük hakları, bir çalışanın işverenle olan ilişkisinde sahip olduğu yasal haklar ve çalışma koşullarıdır. Özlük haklarının bazı bileşenleri: Ücret hakları: Maaş, ödenekler, vergiler ve sosyal sigorta gibi konuları içerir. Çalışma süresi hakları: Haftalık çalışma saatleri, çalışma düzenlemeleri ve dinlenme haklarını kapsar. Tatil ve izin hakları: Yıllık izin, hastalık izni, doğum izni gibi hakları içerir. İş güvencesi hakları: İşten çıkarma süreci, disiplin cezaları ve işe geri dönme haklarını kapsar. Sağlık ve güvenlik hakları: Güvenli çalışma ortamı, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini içerir. Sendikal haklar: Sendikalara üye olma ve toplu sözleşme yapma hakkını içerir. Sosyal haklar hakkında bilgi bulunamadı.
Özlük hakları, bir çalışanın işverenle olan iş ilişkisinde sahip olduğu yasal haklardır. Özlük haklarının bazı bileşenleri: Ücret hakları: Belirlenen süreler içinde ve anlaşılan miktarda ücret alma, fazla mesai ücretleri. Çalışma saatleri ve izin hakları: Çalışma saatlerinin belirlenmesi, yıllık ücretli izin, hastalık ve doğum izinleri. Emeklilik: Belirli bir yaşa ve hizmet süresine ulaşıldığında emeklilik hakkı. İşten çıkarma koruması: Haksız yere işten çıkarılmalara karşı korunma. Çalışma koşulları: Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının sağlanması. Mesleki gelişim: Eğitim hakları ve mesleki gelişim fırsatları. Sendikal haklar: Sendikalara üye olma ve toplu sözleşme yapma hakkı.
İşten çıkarılan işçinin hakları şunlardır: Kıdem tazminatı. İhbar tazminatı. Ücret alacağı. Fazla mesai ücreti. Yıllık izin ücreti. İşsizlik maaşı. Manevi tazminat. Hizmet tespit davası. İşe iade davası. İşten çıkarılan işçi, haklarını almak için arabuluculuk ve iş mahkemesi gibi hukuki yolları izleyebilir.
Özlük hakları ve sosyal haklar arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Özlük hakları, bir çalışanın işverenle olan ilişkisinde sahip olduğu yasal haklardır. Özlük hakları şunları içerir: belirlenen süreler içinde ve anlaşılan miktarda ücret alma; çalışma saatlerinin belirlenmesi, fazla mesai ücretleri; yıllık ücretli izin hakkı; hastalık durumunda izin hakkı; belirli bir yaşa ve hizmet süresine ulaştığında emeklilik hakkı; haksız yere işten çıkarılmalara karşı korunma; çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli olmasının sağlanması; mesleki gelişim için eğitim hakları; sendikalara üye olma ve toplu sözleşme yapma hakkı. Sosyal haklar ise, çalışanların sosyal ihtiyaçlarını karşılayan haklardır ve genellikle sosyal güvenlik sistemleri tarafından sağlanır. Sosyal haklar arasında sağlık sigortası, emeklilik hakları, işsizlik maaşı gibi haklar bulunur. Özlük hakları, sosyal hakların bir alt kümesi olarak değerlendirilebilir, ancak sosyal haklar daha geniş bir kavramı ifade eder.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler için geçerlidir. Bu kapsamda: Gerçek kişiler: Hak ehliyetine sahip olan herkes Kanun kapsamındadır. Tüzel kişiler: KVKK, tüzel kişileri kapsam dışında tutmuştur. Veri sorumluları ve veri işleyenler: Hem gerçek hem de tüzel kişiler, veri üzerinde işlem yapma durumlarına göre bu kanun kapsamında yer alır.
Haklar, ulusal ve uluslararası düzeyde çeşitli mekanizmalarla korunur: Ulusal düzeyde koruma: Anayasal koruma: Anayasa, temel hak ve özgürlükleri güvence altına alır. Mahkemeler: İnsan haklarına ilişkin ihlaller, adli, idari ve anayasa mahkemelerine başvuru ile giderilir. Kamu Denetçiliği Kurumu: Bireyler, kamu kurumlarıyla yaşadıkları sorunlar nedeniyle hak ihlallerine uğradıklarında başvurabilir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK): İnsan hakları ihlallerinin önlenmesi ve eşitlik ilkesinin gözetilmesi amacıyla faaliyet gösterir. Uluslararası düzeyde koruma: Birleşmiş Milletler (BM): İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve diğer sözleşmelerle insan hakları korunur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM): Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf olan ülkelerde bireyler, iç hukuk yollarını tükettikten sonra AİHM'e başvurabilir. Uluslararası Ceza Mahkemesi: İnsanlığa karşı işlenen suçlar gibi ağır ihlallerde sorumluları yargılar. Ayrıca, bireyler hak ihlali durumunda yasal başvuru yollarını kullanabilir, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapabilir ve hak ihlallerine karşı kamuoyu oluşturabilir.
İşçinin bazı hakları: Ücret alma hakkı. İş sağlığı ve güvenliği hakkı. Eşit muamele görme hakkı. Ara dinlenme hakkı. Fazla mesai ücreti hakkı. İş arama izni hakkı. Yıllık izin hakkı. Ulusal bayram ve genel tatil hakkı. Doğum izni hakkı. Kıdem ve ihbar tazminatı hakkı.
Hukuk
Çoğun azı kapsar ilkesi nedir hukuk?
Yüzbaşının rütbesi kaç yıl sonra gelir?
Zodiac gerçek bir hikaye mi?
Özlük hakları hangi kanunlarla korunur?
Özerk devletler hangileri?
Üniversite kayıt dondurmak tecil süresini uzatır mı?
Çankaya askerlik şubesi nereye bağlı?
Zonguldak'ın eski belediye başkanları kimlerdir?
Yürütmenin durdurulması kaç gün içinde uygulanmalı?
Özbekistan'da evlilikler nasıl oluyor?
Ön alım hakkı ihtarı nasıl gönderilir?
Yurt dışı doğumda şehir mi ülke mi?
Önleyici tedbir kararı nasıl alınır?
Özel hukuk nedir kısaca?
Yıpranmaya tabi mesleklerde yıpranma süresi nasıl hesaplanır?
Ücretli öğretmen sigortalı sayılır mı?
Yüksek lisans yapan memur mesai saatlerinde izin alabilir mi?
Ücretsiz izin formu nasıl doldurulur?
Zaptiyelerin yerine jandarma ne zaman geldi?
Özel güvenlik kart yenileme ücreti ne zaman yatırılır?
Çalışma hayatım pasif ne demek?
Özel memurlar devlet memuru olabilir mi?
Yurt dışı çıkış harcı sorgulama nasıl yapılır?
Ücretli öğretmenler geriye dönük ödeme alabilir mi?
Yurt dışı çıkış harcı hangi siteden ödenir?
Çankaya Belediyesi imar sorgulama nasıl yapılır?
Çalışılmadığına dair bildirimin süresi geçerse ne olur?
Yıllık izin ücreti hangi hallerde ödenmez?
Çocuk cezaevlerinde hangi suçlular yatar?
Çekte senet yerine geçer mi?
Özel hastanede alınan rapor geçerli mi?
Yönetmelik ve yönerge arasındaki fark nedir?
Önalım hakkı kaç paydaşa karşı kullanılır?
Zeytinburnu CHP ne zaman el değiştirdi?
Üsküdar AK Parti adayı kim oldu?
Özel ders veren öğretmen ceza alır mı?
Çek yasağı kaç yıl sonra kalkar?
Zincirleme suç cezası en fazla ne kadar artırılır?
Özel güvenlik görevlisi kaç derece olur?
Yıllık izin onayı nasıl alınır?